پرونده: امام اصلاح طلبان و امام اصولگرایان

تأویل آرای مرشد کاریزما

| محمد سعیدزاده |

مروری اجمالی بر وقایع سال 88 نشان می­ دهد که نقطه تلاقی بسیاری از کشمکش­ های عمده­ جریان­های سیاسی کشور، اختلاف بر سر چگونگی تفسیرو تأویل دیدگاه های بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی (ره) و ادعاهای طرفین مناقشه در انطباق هر چه بیشتر دیدگاه ها و عملکردشان با سیره­ عملی ایشان بوده است؛ از جنس نگاه امام به حقوق اساسی مردم گرفته تا مفهوم و مخاطب انذار و تبشیرهای ایشان در دوره­ی زعامت جامعه مسلمان و انقلابی ایران، همه و همه منشاء آن شد تا مناقشاتی بر بستر سیاسی کشور هویدا شود که نتیجه­ آن، سرگشتگی نسلی بود که به اقتضای زمان، امکان درک دوره حیات امام و آشنایی مستقیم با منش و مشی ایشان در برخورد با مسایل مختلف پیش آمده در جریان نهضت و پس از پیروزی آن را نیافت.

با وجود همه رخدادهای این سال، دهه فجر 88 مصادف بود با پخش مستندی چند قسمتی به نام «شاخص» توسط سیمای جمهوری اسلامی ایران، که برآن بود تا با گزینش سخنان و واکنش­های بنیان گذار انقلاب در برهه های خطیر و حساس دهه اول انقلاب ، شاخصی به دست نسل جدید بسپارد تا با آن معیار تمییز امام اصولگرایان از امام مدعای اصلاح طلبان فراهم آید؛ اما آنچنان شد که نخستین فریاد اعتراض از سوی خمینی جوان، نوه­ امام، برخاست. تولیت آستان امام خمینی، طی نامه­ ای به ریاست سازمان صدا و سیما، شخصیت دست ساخته­ این سازمان را فرسنگ ها با حقیقت امام فاصله دار توصیف کرده و ضمن بر شمردن خصایل واقعی ایشان در آفرینش ارزش های اسلامی و بشردوستانه، گفتند: «جای تأسف است که در صدا و سیما، از هزاران جلوه­ رأفت و محبت که با اتکای به جوهره اسلامی و روح بلند مذهب شیعه اثنی عشری آفریده شد، چشم پوشیده می­ شود و بدون اشاره به شرایط زمانی خاص، به بزرگ نمایی غلط و تحریف گونه قضایای گذشته همت می گمارید و به غلط درصدد مشابه سازی تاریخی هستید».

مدیر موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در پایان نامه­ اعتراضی خود خطاب به ضرغامی، راهکار حقیقی شناخت واقعی امام را دعوت از یاران نزدیک امام برای بیان شأن نزول سخنان پخش شده در مستند مزبور و همچنین ناگفته های زندگی امام می داند.

چنین بود که بهانه ­ای محکم دست داد تا با رجوع به برخی از چهره های جریان اصلاح طلب امروز، که همواره خود را مرید و پیرو خط بنیان گذار جمهوری اسلامی دانسته اند، سیره­ نظری و عملی امام را به تأویل و بررسی بنشینیم.

پرونده گشوده شده را با گفت و گوهایی که به تدریج منتشر خواهم کرد پی بگیرید.

یک قدم مانده تا فجر

يك قدم مانده تا فجر

*محمد سعیدزاده

پخش ناگهانی سلسله برنامه هایی مناظره گونه از سیما ، بهانه ای شد تا نکاتی بایسته را قلمی کنم.

هدف از این نوشتار ، تحلیل شکلی و محتوایی این رویکرد به واقع انقلابی سیما نیست؛ بلکه مقصود، آن است تا با گذر از همه ی چرا ها و اماها ، به نکته ای اساسی تر پرداخته شود تا شاید این بار ، همگان باور کنند که حرکتی مطالبه محور ، با تکیه بر کنش سیاسی عملگرایانه در کشور شکل گرفته است؛ به نحوی که هیچ حاشیه ی ناچسب و ترفند ابتری نخواهد توانست این خواست تماما شفاف و تابلودار را از منظور اصلی آن دور سازد؛ چه در جهت امحا و چه برای مصادره به مطلوب.

همه اما این بار، با امید به اینکه "نقشینه"ی دایی جان ناپلئون را با عزت و احترام ، به آرامگاه ابدی بسپاریم، تلاش می کنیم تا صداقت بیچاره را از کما خارج کرده و حظی وافر از او ببریم.

پس بی واسطه و تعارف، به اصل موضوع وارد می شویم.

حال که کمتر از یک ماه به راهپیمایی سراسری و سالانه ی بزرگداشت پیروزی انقلاب اسلامی مانده و تجربه هفت ماه گذشته، نشان داده که معترضین به انتخابات، با هیچ یک از راهکارهای پیشین حاکمیت و اصولگرایان غالب، متقاعد به عقب نشینی و خالی کردن تنها عرصه ی بیان و تکرار خواسته های خود نشده اند و با تاکید بر اهمیت و ضرورت حفظ جایگاه قدسی گونه ی 22 بهمن ماه برای آحاد کنش گران و دوست داران این مردمی ترین انقلاب قرن پیشین، نکات ذیل را جهت وقوع عملی همگرایی ملی متذكر مي شوم.

برخی معتقدند که فضای بوجود آمده فعلی در سیما، از تبعات عینی بیانیه ی عاشورایی مهندس موسوی است؛ با این پیش فرض که کاندیدای معترض ما، در آخرین مجال این بیانیه، وعده داد تا با به راه افتادن جویی باریک، فضای کشور تلطیف شود.

لطفا سوء تعبیرنشود؛ بدیهی است که این تعابیر، بداهه پردازی جناب ایشان نبوده و مخاطبین اصلی ان نیز بهتر است از کلمات، متناسب با وزن و ظرفیت معنایی آن برداشت کنند که در غیر آن ، نتیجه ای بهتر از سایر تفسیرهای به رای این سال ها در انبان نخواهند داشت.

همان طور که مهندس موسوی اشاره کرد، "فضا" را می توان با این آب باریکه ها "تلطیف" کرد؛ اما عملا، هنوز گرهی گشوده نشده و گام معلقی که برداشته شده، در آسمان است . هنوز پیدا نیست که این گام، بوسه بر زمین همگرایی خواهد زد یا آواری دیگر خواهد بود بر سر معترضان؛ چه از میان برنامه های تهیه کننده خوش ذوق سیما می توان منزلگهی برای آن متصور بود.

مانیفست موسوی برای عبور از بحران، به وضوح هرچه تمام، پنج بند را شامل می شود که شوربختانه، هنوز نسیمی از آن موضع، وزیدن نگرفته است.

به اعتقاد نگارنده، معترضین امیدوارانه منتظرند تا حرکتی که در جهت تلطیف فضا آغازیدن گرفته، تا پیش از خجسته یادمان 22 بهمن، به گامی عملی در راستای مطالبات شان منتج شود. موسوی به درستی اشاره کرد که نیاز نیست همه ی انتظارات، هم زمان و با هم برآورده شود؛ اما آنچه پیداست، انتظار می رود که این جوی، دست کم با جاری شدن در راستای یکی از پنج فراز بیانیه مذکور، متولد شود و با گذشت زمان و طی مراحل مورد نیاز، میزبان آبی زلال از چهار جوی دیگر شود؛ در آن هنگام می توان گفت، کنش گران حاکمیت، در بازگرداندن فضای جاری به ماه های منتهی به خرداد 88 موفق بوده اند.

بدیهی است روان سازی آب زلال بر این شوره زار، طراوت و زندگی را در پی خواهد داشت. از این رو نیز، می توان متقابلا انتظار داشت تا معترضین، واکنشی در خور، از خود نشان داده و با فراخواندن مردم و شرکت در راهپیمایی سالانه و سراسری (به زعم برخی از ناظران عمدتا خارج نشین، راهپیمایی دولتی) سالگشت فجر انقلاب اسلامی، ضمن سردادن ندایی جدید، واحد و دشمن شکن، یوم ا...ی دیگر در این برهه ی خطیر از تاریخ این انقلاب، به یادگار گذارند.

پر واضح است که در چونان فضایی، هیچ فرد، گروه و جریانی ، مجال سوء استفاده از حضور میلیونی مردم در خیابان های سراسر کشور را نخواهد یافت؛ در نتیجه، از یک سو دغدغه ی خاطر و عذاب وجدان دوستان دولتمند از معطل نگهداشتن برخی اصول قانون اساسی کشور، برطرف خواهد شد و از دیگر سو، نهال این انقلاب، از یمن حضور رنگارنگ مردم، با افکارو سلایق گوناگون، بلکه مخالف، سیراب خواهد شد. واین است تصویری حقیقی از شعار "ایران برای همه ی ایرانیان" و "زنده باد مخالف من". چنین باد.

توضیح: مرحوم غلامحسین نقشینه، ایفاگر کاراکتر دایی جان در سریال دایی جان ناپلئون ، ساخته ناصر تقوایی بود.

* روزنامه نگار وعضو جبهه مشارکت ایران اسلامی ، منطقه گیلان